ÖNEMLİ BİLGİLER

e-Dönüşüm Nedir?

e-Dönüşüm Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca hayata geçirilen e-Faturae-Arşiv Faturae-İrsaliyee-Defter, e-Bilete-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM)e-Müstahsil makbuzu (e-MM)e-Adisyon vb. gibi dijital dönüşüm uygulamalarıdır.

Bu uygulamalar öncelikle e-Dönüşüm adı ile lanse edilmiş olsa da bugün GİB tarafında e-belge uygulamaları olarak anılmaktadır.

e-Dönüşüm Neden Önemlidir?

Ülkemizde ticari hayatın daha hızlı ve güvenli hale gelmesinin en önemli adımlarında birisi GİB e-Dönüşüm uygulamalarıdır. Bu uygulamalar sayesinde hem çok ciddi maliyet tasarrufu sağlanmış hem de kâğıt tasarrufu ile milyonlarca ağaç kesilmekten kurtarılmıştır.

e-Dönüşüm uygulamalısına geçiş çok hızlıca yapılabilmektedir. Maliyetler ile daha önceki kâğıt belge maliyetlerinin yüzde 10’u bile değildir.

e-Dönüşüm uygulamaları, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’nın belirlediği standartlarda hazırlanarak GİB‘e iletilir.

Mükellefler kullandıkları muhasebe programları ya da GİB ya da özel entegratörler sunulan portal aracılığı ile GİB’e istenilen zaman periyotlarında e-belgelerini gönderebilir.

e-Fatura Geçiş Zorunluluğu, e-Fatura Geçme Şartları?

Ülkemizde ticari hayatın daha hızlı ve güvenli hale gelmesinin en önemli adımlarında birisi GİB e-Dönüşüm uygulamalarıdır. Bu uygulamalar sayesinde hem çok ciddi maliyet tasarrufu sağlanmış hem de kâğıt tasarrufu ile milyonlarca ağaç kesilmekten kurtarılmıştır.

  • 2020 veya müteakip hesap dönemleri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafı iş hasılatı) 5 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.
  • 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli I sayılı listedeki malların imali, ithali, teslimi vb. faaliyetleri nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’ndan lisans alan (bayilik lisansı dahil) mükellefler, 2020 veya müteakip yıllarda gerçekleştirenler, lisans alımı veya imal, inşa veya ithalin gerçekleştirildiği ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.
  • Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa ve/veya ithal edenler, 2020 veya müteakip yıllarda gerçekleştirenler, lisans alımı veya imal, inşa veya ithalin gerçekleştirildiği ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.
  • Mal veya hizmetlerin alınması, satılması, kiralanması veya dağıtımı işlemlerinin gerçekleştirilmesine aracılık etmek üzere internet ortamında 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına e-Ticaret ortamını sağlayan gerçek ya da tüzel kişi aracı hizmet sağlayıcıları, internet ortamında gerçek ve tüzel kişilere ait gayrimenkul, motorlu araç vasıtalarının satılmasına veya kiralanmasına ilişkin ilanları yayınlayan internet sitelerinin sahipleri veya işleticileri ile internet ortamında reklamların yayınlanmasına aracılık faaliyetinde bulunan internet reklamcılığı hizmet aracıları, 2020 veya müteakip hesap dönemlerinden itibaren bu paragrafta belirtilen işler ile iştigal etmek üzere işe başlayacak mükellefler ise işe başlama tarihinden itibaren 3 ay içinde, başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlayarak e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.

e-Dönüşüm uygulamaları, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’nın belirlediği standartlarda hazırlanarak GİB‘e iletilir.

Mükellefler kullandıkları muhasebe programları ya da GİB ya da özel entegratörler sunulan portal aracılığı ile GİB’e istenilen zaman periyotlarında e-belgelerini gönderebilir.

  • 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticaretiyle iştigal eden mükellefler, 2020 veya müteakip hesap dönemlerinden itibaren bu paragrafta belirtilen işler ile iştigal etmek üzere işe başlayacak mükellefler ise işe başlama tarihinden itibaren 3 ay içinde başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlayarak e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.
  • İhracat İşlemlerinde e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu; e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerden, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesi kapsamındaki mal ihracı (Türkiye’de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan bavul ticareti kapsamındaki satışlar dahil) ve yolcu beraberi eşya ihracı (Türkiye’de ikamet etmeyenlere KDV hesaplanarak yapılan satışlar) kapsamında fatura düzenleyecek olanlar, bahsi geçen faturalarını 1/7/2017 tarihinden (Türkiye’de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan bavul ticareti kapsamındaki satışlar açısından 1/7/2020 tarihinden) itibaren e-Fatura olarak düzenlemeleri zorunludur.
  • e-İrsaliye uygulamasına geçiş zorunluluğu nedeniyle e-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olanlar, e-İrsaliye uygulamasına geçiş zorunluluğunun başladığı tarihte e-Faturaya geçmek zorundalar.
  • e-Arşiv Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu nedeniyle e-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olanlar, e-Arşiv Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğunun başladığı tarihte e-Faturaya geçmek zorundalar.

Sağlık Sektörü e-Fatura Geçiş Zorunluluğu Ne Zaman?

Hazine ve Maliye Bakanlığı (GİB) tarafından 09/02/2021 tarihli ve 31390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 526) yayınlandı.

Buna göre; Sosyal Güvenlik Kurumunca, sağlık hizmet sunucularına yönelik gerçekleştirilen belge teslimi, kontrol ödeme ve muhasebe süreçlerinin uçtan uca elektronik ortama taşınması ve süreçlerin kolaylaştırılması amacıyla sağlık hizmet sunucularının e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu öngörülmektedir.

Tebliğ göre;

Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile medikal malzeme ve ilaç/etken madde temin eden tüm mükellefler (hastane, tıp merkezleri, dal merkezleri, diyaliz merkezleri, Sağlık Bakanlığından ruhsatlı diğer özelleşmiş tedavi merkezleri, tanı, tetkik ve görüntüleme merkezleri, laboratuvarlar, eczaneler, tıbbi cihaz ve malzeme tedarikçileri, optisyenlik müesseseleri, işitme merkezi, kaplıcalar, beşeri tıbbi ürün/ürün sunan ve/veya üreten özel hukuk tüzel kişileri ve bunların tüzel kişiliği olmayan şubeleri, ecza depoları vb.) tüm mükelleflere e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu getirildi.

Sağlık Sektörü e-Fatura Geçiş Süresi Nedir?

“d) Bu Tebliğin “IV.1.4” numaralı bölümünün (a) fıkrasının (6) numaralı bendinde sayılanlar 1/7/2021 tarihinden itibaren, bu tarihten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalayanlar ise söz konusu Kuruma fatura düzenlemeye başlamadan önce e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.”

9 Şubat 2021 tarihli Resmî Gazeteye ulaşmak için tıklayınız.

e-Fatura Avantajları Nedir?

  • e-Fatura ile faturalarınızı dijital ortama hızlıca kesebilirsiniz. Bu sayede iş süreçlerinizi hızlandırarak şirketinizin verimliliğini artırırsınız.
  • e-Faturaya geçerek kağıt kullanımının önüne geçmiş olur doğaya katkıda bulunursunuz.
  • Dakikalar içinde e-Fatura oluşturup müşterilerinize anında iletiriniz.
  • Elektronik ortamda iletilen faturalar sayesinde fatura kaybı olmaz, mutabakat gibi süreçlere son bulur.
  • Kargo masraflarından kurtulur maliyetinizi düşürürsünüz.
  • e-Fatura kullanarak geriye dönük faturalara çok hızlı ulaşabilirsiniz. İstediğiniz kadar faturayı anında bulursunuz.
  • e-Faturalar mevzuat gereği çok farklı sistemlerde güvenle saklanır, bu nedenle kaybolmaz..
  • e-Fatura sayesinde hem hız kazanır, hem maliyet tasarrufu yaparsınız.

e-Fatura Başvurusu Nasıl Yapılır?

Mali Mühür almış firmalar e-Fatura başvurusunu Gelir İdaresi Başkanlığının https://portal.efatura.gov.tr/efaturabasvuru/ adresinden yapabilir.

e-Fatura Uygulamasının Teknik Mimarisi, Mevzuat Düzenlemeleri ve Kılavuzları

e-Fatura uygulaması; fatura gönderme, alma, saklama, görüntüleme işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemdir. e-Fatura, matbu faturalarla aynı hukuki niteliklere sahiptir.  e-Fatura ilk defa 5 Mart 2010 tarihinde 397 Sıra No.lu VUK tebliğiyle uygulamaya konmuştur.

  • e-.Fatura e-Fatura sistemine zorunlu yada gönüllü geçen firmalar arasında kesilir.
  • Her şirket gönüllü olarak e-Fatura uygulamasına geçebilir.
  • Gelir İdaresinin yayınladığı tebliğlere göre ilgili şartları taşıyan firmaların geçmesi zorunludur

Gelir İdaresi Bakanlığı (GİB) e-Fatura Uygulamasının Teknik Mimarisi, Mevzuat Düzenlemeleri ve Kılavuzları

e-Fatura Mükellefi Kağıt Fatura Kesebilir mi?

e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olan mükellefler, uygulamaya dahil oldukları tarihin 7’nci günü sonuna kadar söz konusu belgelerini kağıt ortamda düzenleyebilirler. Ancak aynı işlem için e-Belge veya kâğıt ortamdaki belgelerinden sadece birinin düzenlenmesi gerekmektedir.

Belirtilen tarihlerden sonra ise belgelerin e-Belge olarak düzenlenmesi zorunlu olup, kağıt ortamda belge düzenlenmesi halinde Kanunda yazılı cezalar tatbik edilir.

Hem Kağıt Fatura Hem e-Fatura Düzenlemek Mümkün mü?

e-Fatura kullanmaya başladıktan sonra kağıt fatura düzenlemez. e-Fatura sistemine kayıtlı olan mükelleflere e-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan mükelleflere kağıt fatura düzenlenmesi gerekmektedir.

e-Fatura sistemine yeni kayıt yaptıran mükelleflerin, “Kayıtlı Kullanıcılar Listesinde” ilan edilmelerini takiben 7 gün içinde e-Fatura düzenlemeleri ve almaları, diğer kayıtlı kullanıcıların yeni kayıt olan kullanıcılara bu süre zarfında e-Fatura iletmeleri zorunlu değildir.

Gönüllü olarak e-Fatura sistemine geçilir mi?

Zorunlu e-Fatura mükellefi olmayan firmalar, gönüllü olarak e-Fatura sistemine geçebilire-Fatura sistemine geçen yükümlüler, gönderdikleri e-faturaları 10 yıl süreyle saklamak zorundalar. İsteğe bağlı e-Fatura sistemine geçiş yapan firmalar, herhangi bir yaptırım olmadan sistemden çıkabilirler.

e-Faturaya Geçiş Süreci Nasıl Yapılır?

e-Faturaya geçiş yapabilmek için;

  • Tüzel kişilerin, Kamu Sertifikasyon Merkezi’nden ( https://mportal.kamusm.gov.tr/bp/edf.go adresinden başvurabilirsiniz) mali mühür temin etmeleri gerekir.
  • Gerçek kişilerin ise e-İmza almaları gerekir.

Mali Mühür temin etmiş mükellefler, e-Fatura başvurusunu Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’nın https://portal.efatura.gov.tr/efaturabasvuru/ adresinden yapabilirler.

e-Fatura Düzenlememe (Kesmeme) Cezası 2021 yılında Ne Kadar?

29.12.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan (Mükerrer) Genel Tebliğ ile 2021 yılında uygulanacak ceza tutarları %9,11 (dokuz virgül onbir) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında artırıldı.

Vergi Usul Kanununda belirlenen ve 1 Ocak 2021’de yürürlüğe giren “Özel Usulsüzlük Ceza Had ve Tutarları“na göre, 2020’de 350 TL olan ceza tutarı, 2021 yılında 380 TL olarak düzenlendi.

VUK 353. maddesine göre, e-Belge olarak düzenlenmesi zorunlu olan (e-Faturae-Arşiv Faturae-İrsaliyee-SMMe-MM ve e-Bilet) belgelerin, istisnai durumlar hariç, matbu olarak düzenlenmesi halinde, özel usulsüzlük cezası uygulanır.

e-Fatura kesmeme cezası 2021

  • e-Faturanın alınmaması,
  • e-Faturanın verilmemesi,
  • e-Faturanın gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi,
  • Düzenlenen e-Fatura‘nın aslı ile örneğinde farklı tutarlara yer verilmesi.
    • e-Belge (elektronik belge) olarak düzenlenmesi gereken e-Fatura (Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç) kağıt olarak düzenlenmesi
    • e-Fatura‘nın (7103 Sayılı Kanunun 227. maddesine göre) hiç düzenlenmemiş sayılması

    halinde her bir belge için 380 TL usulsüzlük cezası kesilir.

    Ayrıca e-Belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, perakende satış fişi, ödeme kaydedici (ÖKC) cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca düzenlenme zorunluluğu getirilen belgelerin; düzenlenmemesi, kullanılmaması, bulundurulmaması, düzenlenen belgelerin aslı ile örneğinde farklı meblağlara yer verilmesi, gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi, elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken kağıt olarak düzenlenmesi ve hiç düzenlenmemiş sayılması durumunda her bir belge için 380 TL özel usulsüzlük cezası kesilir.

    Her bir belge türüne ilişkin olarak bir tespit için toplam ceza 19 bin TL’yi, bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza 190 bin TL’yi geçemez.

e-Faturada Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler Nedir?

e-Fatura’da aşağıda yer alan bilgilerin bulunması zorunludur:

  • e-Faturanın düzenlenme tarihi ve belge numarası.
  • e-Faturayı düzenleyenin adı/soyadı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi
  • dairesi ve vergi kimlik numarası.
  • Müşterinin adı/soyadı, ticaret unvanı, varsa vergi dairesi ve vergi kimlik numarası.
  • Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı, vergi türü, oranı ve tutarı.
  • Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası.
  • GİB sistemlerinden elektronik ortamda sorgulanması, doğrulanması ve görüntülenmesine imkân vermek üzere, Başkanlık tarafından bilgi içeriği belirlenen karekod veya barkod (Başkanlık tarafından ebelge.gib.gov.tr adresinden yapılan duyuruda belirtilecek tarihten itibaren).

Başkanlık, ihtiyaç duyulması halinde söz konusu bilgilere ilave bilgilerin de e-Faturada bulunmasını mükelleflere gerekli duyuruları ebelge.gib.gov.tr adresinde yaparak isteyebilir. Mükellefler e-Fatura üzerindeki zorunlu bilgilere ilave olarak ihtiyaçları doğrultusunda farklı bilgilere de yer verebilir.

e-Fatura ile e-Arşiv Fatura Fark Nedir?

e-Belge sistemleriyle beraber “e-Fatura” ve “e-Arşiv Fatura” kavramları da hayatımıza girdi. e-Fatura ve e-Arşiv Fatura birbirine benzese de aralarında bazı farklar bulunmaktadır.

e-Fatura; faturalarınızı elektronik ortamda düzenleyip, iletebileceğiniz ve saklayabileceğiniz sistemdir.

e-Arşiv Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan kişi ve kuruluşlara düzenlenen e-Faturalardıre-Arşiv sistemi aracılığıyla düzenlenir, gönderilir ve saklanır.

  • e-Fatura sisteminde, yalnızca uygulamada kayıtlı kullanıcılara e-Fatura düzenlenebilir, iletilebilir ve alınabilir.
  • e-Arşiv Fatura sistemi ise e-Fatura kapsamı haricindeki alıcılara kesilen faturaların da dijital ortamda oluşturulmasını ve ikinci suretinin elektronik olarak korunmasını ve ibraz edilmesini sağlar.
  • e-Fatura sisteminde düzenlenen faturalar önce GİB’e sonra alıcıya iletilir. Faturalar GİB tarafından ön kontrolden geçer. e-Arşiv Fatura‘da ise GİB’e ayda bir defa raporla bilgi verilir.
  • e-Fatura’da, fatura dijital ortamda alıcısına iletilir ve kağıt çıktı alınamaz, e-Arşiv Fatura‘da ise fatura hem elektronik hem de kağıt çıktı olarak gönderilebilir.
  • e-Fatura sistemine dahil olmak şartıyla, isteyen her firma e-Arşiv Fatura sistemine geçebilir.
  • e-Fatura’da zaman damgası yoktur. Oysa e-Arşiv Fatura‘da evrakların, mali mühür ve zaman damgasıyla onaylanması ve muhafaza edilmesi gerekir.
  • e-Fatura‘da UBL-TR formatı zorunludur. e-Arşiv‘de istenilen format kullanılabilir.
  • e-Fatura‘da, GİB Portal, Entegrasyon veya Özel Entegratör, sistemlerinden biri kullanılır. e-Arşiv Fatura kullanıcıları, “Özel Entegratör” veya kendi bilgi işlem sistemleri üzerinden (GİB’den onay alarak) kullanabilir.

Temel Fatura nedir?

Temel e-Fatura senaryosunda; alıcı fatura üzerinde herhangi bir teknik sorun (zorunlu alan eksikliği, veri bozulması, imza geçersizliği vb) olmadığı müddetçe faturayı kabul etmek zorundadır. Alıcının Temel e-Faturayı reddetme seçeneği yoktur. Alıcı, fatura ile ilgili itirazını yalnızca harici yollarla gerçekleştirebilir.

Ticari Fatura nedir?

Ticari e-Fatura senaryosunda; Alıcı gelen faturayı “kabul”“ret” ya da “iade” etme hakkına sahiptir. Ticari e-Fatura alıcıya ulaştıktan sonra kabul edip etmeyeceğini bildirmesi gerekir.

TEMEL E-FATURA VE TİCARİ E-FATURA ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

Faturayı alıcıya Temel e-Fatura şeklinde gönderirseniz fatura alıcının onayı beklenmeksizin onaylanmış sayılır.
Ticari e-Fatura göndermeniz durumunda, alıcının faturayı onaylaması, reddetmesi veya iptal etmesi gerekir.

Temel e-Faturada, hata olması veya alıcının faturayı kabul etmemesi durumunda, iade faturası düzenleyerek veya muhasebe kayıtlarına almadan harici yollarla sistem dışından itiraz edilebilir.
Ticari e-Faturada ise alıcı, faturayı aldığı anda, onay, red veya iptal edebilir. Ticari e-Fatura’yı 7 gün içinde onaylamanız ya da reddetmeniz gerekmektedir.

Temel e-Fatura, daha çok hizmet faturalarında kullanılmaktadır.

Ticari e-Fatura ise daha çok ticarette kullanılmaktadır.

Temel ya da Ticari Fatura arasındaki farklılıklardan dolayı, herhangi bir işe başlamadan önce müşterinizle hangi faturayı kullanacağınız hakkında fikir birliğine varmanız gerekir.
Şayet hangi fatura kullanılacağı konusunda bir anlaşma yapılmadıysa, reddetme özelliğinden dolayı Ticari e-Fatura kullanmak daha yararlı olacaktır.

Son olarak Ticari e-Fatura, herhangi bir anlaşmazlık halinde, hukuki yollara başvurmanız durumunda, kanıt niteliği taşımaktadır.

Temel Fatura Nasıl İptal Edilir?

“Temel Fatura” senaryosu ile düzenlenen faturalarda “iptal/ret” işlemi harici yollarla veya Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanan “e-Fatura İptal Portalı” aracılığıyla yapılmaktadır.

e-Fatura İptal Portali aracılığıyla “Temel Fatura” nasıl iptal edilir?

“Temel Fatura” senaryosundaki e-Faturanın “e-Fatura İptal Portali” üzerinden iptal edilmesi için öncelikle faturayı düzenleyen kişinin (satıcı) iptal talebinde bulunması gerekir.

İptal talebinin ardından fatura numarası ve fatura bilgilerini yazarak kendisine ait mali mühürle imzalaması gerekmektedir. Oluşturulan iptal talebinin ardından, faturanın alıcısının (müşteri) “e-Fatura İptal Portali” üzerinden onay vermesi gerekmektedir. (İptal talebine onay verilmeyen faturalar iptal edilmemiş sayılır.)

İptal talebine onay verilme işleminin ardından e-Fatura uygulaması üzerinden iletilen “Ret” yanıtı olarak değerlendirilecek ve sistem içi itiraz mekanizması olarak kabul edilecektir.

Ayrıca “Temel Fatura” senaryosu ile düzenlenen faturalar için mükellefler harici itiraz yollarını (noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile) kullanarak da iptal işlemini gerçekleştirebilirler.

Ancak harici itiraz yolları ile iptal edilen faturanın Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemi üzerinden takibi yapılmaz. O nedenle yapılacak denetimlerde mükelleflerin “itiraz/iptal” işlemlerini harici yollardan gerçekleştirdiklerine dair tevsik edici bilgi ve belgeleri, ilgililere sunma ve istenildiğinde ibraz etmek üzere muhafaza etmeleri gerekmektedir.